Kısaca: Kriz iletişim planı, kriz yaşanmadan önce yazılmış, rolleri ve ilk 24 saatin adımlarını net tanımlayan bir belgedir. Altı adım yeterlidir: riskleri belirlemek, karar yetkisini yazmak, ilk açıklama ilkelerini belirlemek, kanalları ve sözcüleri tanımlamak, hazır metinler oluşturmak ve tatbikat yapmak.
İçindekiler
Kriz anında en çok kaybedilen şey zamandır. Kimin karar vereceği, ne söyleneceği ve nerede söyleneceği belirsizse, kurum ilk saatlerde sessiz kalır ya da çelişkili açıklamalar yapar. Plan, bu belirsizliği önceden çözer. Planın kendisi krizi önlemez, ama krizin büyümesini ve güven kaybını sınırlar. Kriz sonrası marka anlatısı için kriz ve sonrası yazısına bakabilirsiniz.
Birinci adım: riskleri belirleyin
Kurumun karşılaşabileceği üç ila beş kriz türünü yazın: ürün ya da hizmet hatası, güvenlik ya da veri sorunu, çalışan kaynaklı bir olay, tedarikçi sorunu, itibar saldırısı gibi. Her risk için olasılığı ve etkisini “düşük / orta / yüksek” olarak işaretleyin; yüksek etkili olanlar için ayrıntılı plan hazırlayın.
İkinci adım: karar yetkisini yazın
Kriz ekibi küçük olmalıdır: karar verici (genellikle üst yönetimden biri), iletişim sorumlusu, hukuk ve operasyon temsilcileri. Her rol için bir asıl ve bir yedek belirleyin; iletişim bilgileri kriz anında kolay bulunur olmalı. Karar yetkisi yazılı değilse, kriz anında zaman “kim karar verecek?” tartışmasında kaybolur.
Üçüncü adım: ilk açıklama ilkeleri
İlk açıklama için dört ilke belirleyin: hızlı (bilinenle ve bilinmeyenle birlikte), doğru (kanıtlanamayanı söylememe), insani (etkilenenlere saygı) ve eyleme yönelik (ne yapılıyor, bir sonraki bilgi ne zaman verilecek). İlk 24 saatin önemi, sonraki algıyı belirlemesindendir.
Dördüncü adım: kanallar ve sözcüler
Hangi kanalın ne için kullanılacağını yazın: kurumsal site, e-posta, sosyal medya, basın bildirisi ve iç iletişim. Tek bir sözcü ve bir yedek belirleyin; sözcü, mesaj çerçevesine hâkim ve sakin kalabilen biri olmalı. İç ekibe bilgi, dışarıdan önce verilmelidir; çalışan haberi dışarıdan öğrenmemelidir.
Beşinci adım: hazır metinler
Risk senaryoları için “iskelet” metinler hazırlayın: ilk açıklama, özür metni (gerekiyorsa), sıkça sorulan sorular ve iç duyuru. Metinlerin boşlukları krizde doldurulur. Hazır metin, hızı artırır ve ton hatasını azaltır. Hukuki kontrolden geçirilmiş olmalı.
Altıncı adım: tatbikat
Planı yılda bir kez, kurgusal bir senaryoyla sınayın. İki saatlik bir tatbikat bile eksikleri gösterir: iletişim bilgisi güncel değil, onay süresi uzun, metinler yetersiz gibi. Tatbikat sonunda plan güncellenir ve ekibe iletilir.
Kurgusal bir örnek
Bu örnek kurgusaldır; gerçek bir şirkete ait değildir. Bir hizmet markası, yüksek etkili üç risk belirliyor ve her biri için sorumlu ve yedek atıyor. Hazır ilk açıklama metinleri hukukla birlikte yazılıyor. Yıl içinde yapılan tatbikatta, sosyal medyadaki bir şikâyetin yanıt süresinin planlanandan uzun olduğu görülüyor; onay akışı kısaltılıyor. Gerçek bir olayda ekip, ilk yanıtı birkaç saat içinde verebiliyor ve sonraki bilgilendirme saati net biçimde duyuruluyor.
Sık sorulan sorular
Kriz iletişim planı kaç sayfa olmalı?
Kısa ve kullanılabilir olmalı; ana plan beş altı sayfayı geçmemeli, ayrıntılar eklerde tutulmalı.
Küçük bir işletmenin de planı olmalı mı?
Evet; plan kısa olabilir: kim karar verir, ilk açıklama ne olur ve müşteriye nasıl ulaşılır.
Plan ne sıklıkla güncellenmeli?
Yılda en az bir kez ve ekip ya da süreç değişikliğinde.
Kriz anında sessiz kalmak çözüm mü?
Çoğu durumda değil; kısa ve doğru bir ilk açıklama, boşluğu başkalarının doldurmasını engeller.
Sosyal medyadaki krizler için ayrı plan gerekir mi?
Sosyal medya ayrıca hız ve ton gerektirir; ana planın bir eki olarak ele alınabilir.
Yubai bu konuda nasıl destek olur?
Marka Danışmanı Yunus Baran’ın yürüttüğü marka stratejisi danışmanlığı ve kurumsal çalıştay seçenekleri, kriz hazırlığını yönetim ekibiyle birlikte kurmanıza yardımcı olur. İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kendinize sorun
Bu gece yüksek etkili bir kriz yaşansa, ilk saatte kim ne yapacağını biliyor?