Kısaca: Rakip analizi, rakiplerin ne söylediğini ve nasıl göründüğünü yan yana koyarak markanız için sahipsiz kalmış bir alanı bulma çalışmasıdır. Amaç rakipleri taklit etmek değil, farklılaşacağınız noktayı görmektir.
İçindekiler
Çoğu kurum rakiplerine bakar ama bunu sistemli yapmaz; sonuç, birkaç ekran görüntüsü ve genel bir izlenimden öteye geçmez. Oysa düzenli bir rakip analizi, konumlandırma kararının dayanağıdır. Aşağıdaki adımlar küçük bir ekiple de uygulanabilir. Konumlandırmanın kendisi için marka konumlandırma yazısına bakabilirsiniz.
Hangi rakipleri seçmeli?
Üç grup rakip belirleyin: doğrudan rakipler (aynı müşteriye aynı çözümü sunanlar), dolaylı rakipler (aynı ihtiyacı başka yolla karşılayanlar) ve ilham alınan markalar (sektörünüzün dışından örnekler). Toplamda sekiz on marka yeterlidir; fazlası analizi dağıtır. Seçimi müşterinin gözünden yapın: müşteri sizi hangi markalarla karşılaştırıyor?
Neleri incelemeli?
Her rakip için aynı başlıkları doldurun:
- Vaat: Ana cümlesi ne ve kime sesleniyor?
- Kanıt: Vaadini neyle destekliyor?
- Görünüm: Renk, görsel dil ve ambalaj ya da arayüz.
- Ses: Hangi tonla konuşuyor?
- Temas noktaları: Hangi kanalları, nasıl kullanıyor?
Bilgiyi yalnızca herkese açık kaynaklardan toplayın: web siteleri, sosyal medya hesapları, basın ve müşteri yorumları.
Konumlandırma haritası çizmek
İki eksen seçin ve markaları haritaya yerleştirin. Eksenler müşteri için anlamlı olmalı; örneğin “uzman – samimi” ve “butik – kapsamlı”. Haritada kalabalık bölgeleri ve boş bölgeleri görürsünüz. Boş bölge otomatik olarak fırsat değildir; orada müşteri talebi var mı sorusunu da sormak gerekir.
Boş alanı değerlendirmek
Bulduğunuz boşluğu üç soruyla sınayın: Müşteri bunu istiyor mu? Biz bunu inandırıcı biçimde sunabilir miyiz? Rakipler bu alana kolayca girebilir mi? Üç sorunun cevabı da olumluysa konumlandırma adayınız vardır. Araştırma yöntemi için marka araştırması yöntemleri yazısı yardımcı olur.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca en büyük rakiplere bakmak.
- Görsel benzerlikten yola çıkıp kopyaya yönelmek.
- Analizi bir kez yapıp bırakmak; pazar değişir, yılda bir tazelemek iyi bir ritimdir.
- Bulguyu karara bağlamamak.
Kurgusal bir örnek
Bu örnek kurgusaldır; gerçek bir şirkete ait değildir. Bir iş sağlığı danışmanlığı, sekiz rakibini vaat ve ton açısından inceliyor. Hepsi “kapsamlı çözüm” diyor ve resmî bir dil kullanıyor. Haritada “samimi ve uygulamaya dönük” bölge boş kalıyor. Şirket müşteri görüşmeleriyle bu boşluğun gerçek bir talep olduğunu doğruluyor ve konumlandırmasını buna göre yazıyor.
Sık sorulan sorular
Rakip analizi ne sıklıkla yapılmalı?
Yılda bir kapsamlı, üç altı ayda bir kısa güncelleme iyi bir ritimdir.
Rakip sayısı kaç olmalı?
Sekiz ila on marka çoğu çalışma için yeterlidir.
Rakiplerin gizli bilgilerine ulaşmak gerekir mi?
Hayır; herkese açık bilgi yeterlidir ve yasal sınırların içinde kalmak gerekir.
Rakiplerden farklı olmak her zaman iyi midir?
Fark, müşteri için anlamlıysa değerlidir; yalnızca farklı olmak için farklı olmak yeterli değildir.
Rakip analizini kim yapmalı?
Marka sorumlusu hazırlar; satış ve müşteri hizmetleri ekibinin gözlemleri analizi zenginleştirir.
Yubai bu konuda nasıl destek olur?
Marka Danışmanı Yunus Baran’ın yürüttüğü marka araştırması ve marka stratejisi danışmanlığı, rakip analizini konumlandırma kararına bağlar. İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kendinize sorun
Müşteriniz sizi hangi üç markayla karşılaştırıyor ve siz onlardan hangi noktada ayrışıyorsunuz?