Kısaca: Nitel araştırma “neden?” sorusuna, nicel araştırma “ne kadar?” sorusuna yanıt verir. Doğru yöntem, sorunun türüne göre seçilir; çoğu marka çalışmasında iki yaklaşım birlikte kullanıldığında en güvenilir bulgu elde edilir.
İçindekiler
Araştırma bütçesi çoğu kurumda ya yöntemin seçiminde ya da sonucun yorumlanmasında boşa gider. Yöntem, sorunun gerektirdiği kanıt türüne göre belirlenmelidir. Yanlış yöntemle yapılan güzel bir sunum, yanlış karar için sağlam görünen bir gerekçe üretir. Bu yazı, iki temel yaklaşımı ve nasıl seçileceğini anlatıyor. Araştırmanın hangi sorularla başlayacağı için marka araştırmasında hangi sorular sorulmalı yazısına da bakabilirsiniz.
Nitel araştırma: anlamak için
Nitel araştırma, az sayıda kişiyle derinlemesine görüşme, odak grup ya da gözlem yoluyla davranışın ve düşüncenin nedenlerini anlamaya çalışır. Yeni bir konuda ne soracağınızı bilmediğinizde ya da bir davranışın arkasındaki duyguyu anlamak istediğinizde uygundur. Sonuçlar sayısal genelleme sağlamaz; ama fikir, dil ve örüntü sunar. Ayrıntılı yöntem için müşteri görüşmesi yazısına bakın.
Nicel araştırma: ölçmek için
Nicel araştırma, daha geniş bir örneklemde anket gibi araçlarla sayısal sonuç üretir. Bir bulgunun ne kadar yaygın olduğunu, gruplar arasındaki farkı ve zaman içindeki değişimi görmek istediğinizde uygundur. Sorular önceden kesinleşmiş olmalı ve örneklem hedef kitleyi temsil etmelidir.
Hangi soruya hangi yöntem?
- “Müşteri neden bizi tercih etmiyor?” Nitel; derinlemesine görüşme.
- “Müşterilerin yüzde kaçı bizi tanıyor?” Nicel; anket.
- “Yeni bir mesajı nasıl anlıyorlar?” Nitel ön test, sonra gerekirse nicel doğrulama.
- “Algımız zaman içinde nasıl değişiyor?” Nicel; aynı sorularla düzenli ölçüm.
İki yaklaşımı birlikte kullanmak
En güvenilir yol, önce nitel araştırma ile hipotezleri üretip sonra nicel araştırma ile sınamaktır. Nitel bulgu “belki şu önemli” der; nicel bulgu “bu ne kadar yaygın” sorusuna cevap verir. Küçük bütçelerde yalnızca nitel görüşmelerle başlayıp gerekli görülürse nicel doğrulamaya geçilebilir.
İkincil kaynaklar
Mevcut verileri de unutmayın: müşteri destek kayıtları, satış verileri, web sitesi arama ifadeleri ve yorum siteleri. Bu kaynaklar maliyetsiz bir başlangıç sunar ve yeni araştırmanın hangi sorulara odaklanacağını gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Yöntemi araç tercihine göre seçmek; önce soruyu belirlemek gerekir.
- Yönlendirici sorular sormak; sonuç, sorunun etkisini taşır.
- Küçük örneklemden yüzde çıkarmak.
- Bulguları eyleme bağlamamak; her araştırma sonunda “ne yapacağız?” sorusu yazılı cevaplanmalı.
Kurgusal bir örnek
Bu örnek kurgusaldır; gerçek bir şirkete ait değildir. Bir hizmet markası, satışlardaki durgunluğun nedenini öğrenmek istiyor. Önce sekiz müşteriyle derinlemesine görüşme yapıyor; ortak bulgu, müşterilerin hizmetin kapsamını belirsiz bulması. Ardından kısa bir anketle bu algının yaygınlığı ölçülüyor ve kapsam anlatısı yeniden yazılıyor. İki yöntemin birlikte kullanımı, hem nedeni hem de yaygınlığı ortaya koyuyor.
Sık sorulan sorular
Hangi yöntem daha güvenilir?
İkisi farklı sorulara yanıt verir; güvenilirlik, sorunun yöntemle eşleşmesine bağlıdır.
Anket kaç kişiye yapılmalı?
Hedef kitlenin temsiliyle ilgilidir; küçük kitlelerde daha küçük örneklem de anlamlı olabilir. Önemli olan örneklemin kitleyi yansıtmasıdır.
Görüşme kaç kişiyle yapılmalı?
Çoğu proje için sekiz ila on iki kişi tekrar eden temaları ortaya çıkarmaya yeter.
Araştırmayı iç ekip mi yapmalı?
Tarafsızlık için dışarıdan bir yürütücü önerilir; iç ekip örnekleme ve yorumlama aşamalarında yer almalıdır.
Araştırma sonuçlarını ne kadar süre kullanabilirim?
Pazar değişimine bağlıdır; çoğu marka için yılda bir tazelenmesi iyi bir ritimdir.
Yubai bu konuda nasıl destek olur?
Marka Danışmanı Yunus Baran’ın yürüttüğü marka araştırması ve tüketici araştırması çalışmaları, yöntemi soruya göre seçip bulguları stratejiye bağlar. İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Kendinize sorun
Bir sonraki araştırma sorunuz “neden” mi yoksa “ne kadar” mı?