Marka Sözlüğü

Müşterinin bir ürün ya da hizmetin kalitesine dair kanaatidir. Gerçek kaliteyle aynı olmayabilir; marka, ambalaj, fiyat ve deneyim bu algıyı doğrudan şekillendirir.

Ana markanın çatısı altında belirli bir ürün, hizmet ya da kitle için geliştirilen markadır. Kendi kimliğine sahiptir ancak ana markadan güç alır.

Ürünün raftaki ilk sözüdür. İyi bir ambalaj ürünü korumakla kalmaz; markanın vaadini, kalitesini ve karakterini birkaç saniyede anlatır.

İnsanlığın ortak hafızasındaki karakter kalıplarından (kahraman, bilge, kaşif gibi) yola çıkarak markaya tanınabilir bir kişilik kazandırma yaklaşımıdır.

Markanın performansını, iletişimini ya da deneyimini sektördeki örneklerle karşılaştırarak gelişim alanlarını belirleme yöntemidir.

Hedef kitlenin markayı tanıma ve hatırlama düzeyidir. Bilinirlik tercih edilmenin ön koşuludur ama tek başına yeterli değildir.

Markanın tüm iletişimini taşıyan, tek cümleyle anlatılabilen merkez fikirdir. Kampanyalar değişir, büyük fikir kalır.

İki ya da daha fazla markanın ortak bir ürün, hizmet veya kampanya için güçlerini birleştirmesidir. Doğru eşleşme her iki markaya da yeni kitleler kazandırır.

Bir markanın adı duyulduğunda zihinde beliren duygu, imge ve düşüncelerin toplamıdır. Güçlü markalar az sayıda ama net çağrışıma sahiptir.

Müşterinin mağaza, web, mobil ve sosyal medya arasında geçerken markayı kesintisiz ve tutarlı biçimde deneyimlemesini sağlayan iletişim yaklaşımıdır.

Markanın hedef kitlesine sunduğu faydanın, rakiplerden neden daha anlamlı olduğunu açıklayan kısa ve net ifadedir. "Neden siz?" sorusunun cevabıdır.

Müşterinin markayla temas ettiği her anı (mağaza, web sitesi, çağrı merkezi, ürün kullanımı) bilinçli ve tutarlı biçimde kurgulama disiplinidir.

Sorunu kullanıcının gözünden anlayarak başlayan; fikir üretme, prototipleme ve test etme adımlarıyla ilerleyen insan odaklı problem çözme yöntemidir.

Kurumun iş süreçlerini, müşteri deneyimini ve iletişimini dijital teknolojilerle yeniden tasarlamasıdır. Başarılı dönüşüm teknolojiyle değil, stratejiyle başlar.

Markanın web sitesi, sosyal medya, arama motorları ve dijital ürünlerdeki varlığının bütünüdür. Bugün pek çok marka ilk izlenimi dijitalde bırakır.

Markanın rasyonel faydaların ötesinde, insanlarda bir his ve bağ uyandırmasını hedefleyen yaklaşımdır. İnsanlar özellikleri unutur, hissettiklerini hatırlar.

Markanın görme dışındaki duyuları da (ses, koku, dokunma, tat) kullanarak akılda kalıcı bir deneyim yaratmasıdır.

Kendi adı ve kimliği olan, ancak güvenilirliğini bilinen bir ana markanın onayından alan alt markadır.

Hedef kitle üzerinde güvenilir etkisi olan kişiler aracılığıyla marka mesajını yayma yöntemidir. Doğru eşleşme takipçi sayısından önemlidir.

Markanın rakiplerinden anlamlı ve savunulabilir bir biçimde ayrışmasıdır. Farklı olmak yetmez; farkın hedef kitle için önemli olması gerekir.

Markanın fiyat seviyesini, vaat ettiği değer ve hedef kitlesiyle uyumlu biçimde belirlemesidir. Fiyat da bir marka mesajıdır.

Logo, renk paleti, tipografi, görsel dil ve grafik unsurlardan oluşan sistemdir. Markanın her yerde aynı şekilde tanınmasını sağlar.

Kurumun kamuoyu, medya ve paydaşlarla karşılıklı anlayışa dayalı ilişki kurma ve itibarını yönetme disiplinidir.

Markanın ulaşmak, ikna etmek ve ilişki kurmak istediği insan grubudur. Demografinin ötesinde ihtiyaç, motivasyon ve davranışlarla tanımlanmalıdır.

Markanın değerlerini ve vaadini, insanların hatırlayacağı ve paylaşacağı bir anlatıya dönüştürme sanatıdır. Veriler unutulur, hikâyeler kalır.

Yubai’nin tescilli stratejik marka konumlandırma ve pazarlama iletişimi yönetimi modelidir. İçgörüyle markanın sahiplenebileceği alanı bulur, inovasyonla farklılaşmayı kurar, fikirle bunu akılda kalan bir anlatıya dönüştürür ve iletişim yönetimiyle tüm temas noktalarında yaşatır.

Kurumun çalışanlarıyla kurduğu iletişimdir. Strateji önce içeride anlaşılmadan dışarıda inandırıcı olamaz.

Hedef kitleye değerli, ilgili ve tutarlı içerik sunarak güven kazanmayı ve doğal bir ilişki kurmayı amaçlayan pazarlama yaklaşımıdır.

İnsan davranışının altında yatan, çoğu zaman dile getirilmemiş gerçeği keşfetmektir. Doğru içgörü, stratejinin ve yaratıcı fikrin başlangıç noktasıdır. Yubai’nin Insight Innovation Idea modelinin ilk aşamasıdır.

İnsanla hizalı, anlamlı ve uygulanabilir yenilik üretme becerisidir. Yalnızca yeni ürün değil; yeni hizmet, deneyim ve iş modeli de inovasyondur.

Bir kurumun marka, ürün ve hizmet isimlerinin birbiriyle ilişkisini düzenleyen sistemdir. Portföy büyüdükçe karmaşayı önler.

Kurumun mevcut ve potansiyel çalışanlar gözündeki itibarı ve çekiciliğidir. Doğru yeteneği çekmenin ve elde tutmanın temelidir.

Markanın kamuoyu, müşteriler ve paydaşlar nezdindeki güvenilirliğini koruma ve güçlendirme sürecidir. İtibar yıllarda kurulur, dakikalar içinde zarar görebilir.

Bir reklam kampanyasının tüm uygulamalarını birbirine bağlayan yaratıcı fikirdir. Büyük fikrin belirli bir dönem ve hedef için yorumlanmasıdır.

Var olan bir kategoride yarışmak yerine, markanın lideri olacağı yeni bir kategori tanımlamasıdır.

Bir kişinin uzmanlığı, değerleri ve görünürlüğüyle oluşan profesyonel algısıdır. Yöneticiler ve uzmanlar için kariyerin ve kurum itibarının parçasıdır.

Markanın hedef kitlenin zihninde, rakiplere göre sahiplendiği özgün yerdir. Konumlandırma "kime, neyi, neden farklı" sorularının ortak cevabıdır.

Markayı ya da kurumu etkileyen beklenmedik bir olay sırasında doğru mesajı, doğru zamanda ve doğru kanaldan iletme disiplinidir. Hazırlık, krizden önce yapılır.

Bir kişinin dijital ürün, web sitesi ya da hizmeti kullanırken yaşadığı deneyimin bütünüdür. Kolaylık ve anlaşılırlık markaya duyulan güveni artırır.

Bir kurumun çalışanları, müşterileri, yatırımcıları, medya ve kamuoyuyla kurduğu iletişimin bütünüdür. Amacı tutarlı bir kurum algısı ve güven oluşturmaktır.

Kurumun görsel ve sözel ifadesini belirleyen kurallar bütünüdür. Logo, renkler, yazı karakterleri, kurumsal evraklar ve iletişim dili bu sistemin parçasıdır.

Bir kurumun ortak değerleri, inançları ve davranış biçimleridir. Marka dışarıya verilen söz, kültür ise o sözün içeride yaşanma biçimidir.

Kurumun toplum ve çevreye karşı üstlendiği gönüllü sorumlulukların bütünüdür. İnandırıcı olması için markanın amacıyla bağlantılı olmalıdır.

Yeni bir marka, ürün ya da hizmetin pazara hangi mesajla, hangi kanallardan ve hangi sırayla tanıtılacağını belirleyen plandır.

Markanın görsel imzasıdır. İyi bir logo tek başına markayı anlatmaz; ancak markanın hatırlanmasını ve tanınmasını sağlayan en güçlü işarettir.

Bir ürün, hizmet ya da kurumun insanların zihninde bıraktığı algı, duygu ve beklentilerin toplamıdır. Marka; logo değil, insanların sizi neden seçtiğidir.

Markayı hedef kitleyle doğrudan etkileşime sokan etkinlik, deneyim ve kampanyalardır. Amaç markayı izlenen değil, yaşanan bir şey haline getirmektir.

İnsanların bir marka hakkında gerçekte ne düşündüğü ve hissettiğidir. Marka algısı ölçülmeden yönetilemez.

Markanın para kazanmanın ötesinde neden var olduğunu açıklayan temel gerekçedir. Kararlara yön veren pusuladır.

Markanın geçmişini, bugününü ve hedefini birbirine bağlayan bütünlüklü hikâye çerçevesidir. Tüm iletişim bu anlatıdan beslenir.

Bir markanın adının ürün ya da hizmete kattığı ek değerdir. Bilinirlik, algılanan kalite, çağrışımlar ve sadakatten oluşur.

Markanın mevcut algısını, iletişimini, kimliğini ve performansını sistemli biçimde değerlendirme çalışmasıdır. Her yeniden konumlandırma ve rebranding süreci bununla başlar.

Markayı gönüllü olarak temsil eden ve yayan kişidir. En güçlü marka elçileri çoğu zaman markanın kendi çalışanları ve sadık müşterileridir.

Var olan bir markanın adını yeni bir ürün kategorisinde kullanmasıdır. Doğru yapıldığında güven transfer eder, yanlış yapıldığında markayı sulandırır.

Markanın nasıl doğduğunu, neye inandığını ve insanlara ne vaat ettiğini anlatan özgün anlatıdır.

Hedef kitlenin zihninde oluşan marka resmidir. Marka kimliği markanın kendini nasıl tanımladığı, imaj ise insanların onu nasıl gördüğüdür.

Markanın kendini nasıl tanımladığı ve nasıl görünmek istediğidir: amaç, değerler, kişilik, ses ve görsel sistem. Marka imajı ise insanların gerçekte ne algıladığıdır.

Markaya atfedilen insani özelliklerdir (cesur, samimi, güvenilir, yenilikçi gibi). Tutarlı bir kişilik, markanın tanınmasını ve sevilmesini kolaylaştırır.

Markanın inançlarını, tavrını ve vaadini güçlü ve ilham verici bir dille ortaya koyan kısa metindir.

Ana marka, alt markalar ve ürün markaları arasındaki ilişkiyi ve hiyerarşiyi tanımlayan yapıdır. Tek çatı, destekli marka ya da bağımsız markalar gibi modelleri vardır.

Bir kurumun sahip olduğu tüm markaların bütünüdür. Portföy yönetimi, markaların birbirini yemesini önleyip her birinin rolünü netleştirir.

Markanın görsel ve sözel kullanım kurallarını bir araya getiren belgedir. Markayı farklı ekip ve ajansların aynı şekilde uygulamasını sağlar.

Müşterinin alternatifler varken markayı tekrar tekrar tercih etmesidir. Sadakat indirimle değil, tutarlı deneyim ve duygusal bağla kazanılır.

Markanın yazarken ve konuşurken kullandığı dil, üslup ve tondur. Logo kadar ayırt edici bir kimlik unsurudur.

Markanın kime hitap edeceğini, neyi vaat edeceğini ve rakiplerinden neden farklı olacağını tanımlayan uzun vadeli yol haritasıdır.

Bir marka adının ya da logosunun yasal olarak koruma altına alınmasıdır. İsimlendirme sürecinin başında tescil edilebilirlik mutlaka değerlendirilmelidir.

Bir markaya duydukları ortak ilgi ve bağlılık etrafında bir araya gelen insan grubudur. Güçlü topluluklar markanın en değerli savunucularıdır.

Markanın müşterisine her temas noktasında sunmayı taahhüt ettiği deneyim ve faydadır. Tutulmayan vaat, güveni en hızlı kaybettiren şeydir.

Markanın stratejisini, kimliğini, iletişimini ve deneyimini zaman içinde tutarlı biçimde koruma ve geliştirme sürecidir.

Bir ürün, hizmet ya da kurumu araştırma, strateji, isim, kimlik ve iletişimle güçlü ve tanınan bir markaya dönüştürme sürecidir.

Markanın ana mesajı ile farklı hedef kitlelere ve kanallara göre uyarlanan destek mesajlarının hiyerarşisidir. Herkesin aynı hikâyeyi anlatmasını sağlar.

Kurumun bugün ne için var olduğunu ve kime nasıl hizmet ettiğini anlatan ifadedir. Vizyon geleceği, misyon bugünü tarif eder.

Kurumun tüm ürün ve hizmetlerini tek bir ana marka adı altında sunduğu marka mimarisi modelidir.

Müşterinin markayı fark etmesinden satın almaya ve sonrasına kadar geçtiği tüm aşamaların haritasıdır. Kopukluklar bu haritada görünür hale gelir.

Beyin ve davranış bilimlerinin bulgularını kullanarak tüketicilerin bilinçaltı tepkilerini anlamaya çalışan pazarlama alanıdır.

Pazar büyüklüğü, rakipler, trendler ve tüketici beklentileri hakkında sistemli bilgi toplama ve yorumlama çalışmasıdır. Stratejik kararların veri temelini oluşturur.

Bir markanın toplam pazar satışları içindeki payıdır. Güçlü markalar pazar payını fiyat kırmadan korur.

Reklam, halkla ilişkiler, dijital iletişim, etkinlik ve satış noktası iletişimi gibi araçların bütünleşik biçimde yönetilmesidir. Yubai’nin Insight Innovation Idea modelinin dördüncü aşamasıdır.

Bir perakende zincirinin kendi adıyla ya da kendine ait bir isimle sattığı ürün markasıdır.

Hedef kitleyi temsil eden, araştırmaya dayalı kurgusal müşteri profilidir. Ekiplerin "kime konuşuyoruz?" sorusunu somut olarak görmesini sağlar.

Markanın adını, kimliğini, konumlandırmasını ya da bunların birkaçını birlikte yenileme sürecidir. Logo değiştirmek değil, markanın neden var olduğunu yeniden söylemektir.

Rakip markaların konumlandırmasını, mesajlarını, güçlü ve zayıf yönlerini inceleyerek markanın sahiplenebileceği boş alanları bulma çalışmasıdır.

Markanın rakiplerine göre müşteriye daha fazla değer sunmasını sağlayan ve kolay taklit edilemeyen üstünlüğüdür.

Markanın hedef kitlesiyle kurduğu ilişkinin derinliğidir. Rezonansı yüksek markalar yalnızca tercih edilmez; savunulur ve paylaşılır.

Pazarı ihtiyaç, davranış ya da demografik özelliklere göre anlamlı gruplara ayırma işlemidir. Doğru segment, doğru konumlandırmanın temelidir.

İşaretlerin ve sembollerin anlam üretme biçimini inceleyen bilim dalıdır. Markalaşmada renk, form, kelime ve imgelerin kültürel anlamlarını çözümlemek için kullanılır.

Markanın vaadini ya da tutumunu birkaç kelimeyle akılda kalıcı biçimde ifade eden kısa cümledir.

Markanın sosyal medyada hangi amaçla, hangi kitleye, hangi içerik ve tonla yer alacağını belirleyen plandır.

Marka adı, slogan, mesajlar ve marka sesinden oluşan sözel ifade sistemidir. Görsel kimliğin dildeki karşılığıdır.

Markanın bir etkinlik, kurum ya da kişiyi destekleyerek onun değerleriyle ilişkilendirilmesidir.

Çevresel, toplumsal ve ekonomik sorumluluğu stratejisinin merkezine alan ve bunu iletişimde değil davranışta gösteren markadır.

Bir şehrin kimliğini, kültürünü ve vaadini yerleşikler, yatırımcılar ve ziyaretçiler için tutarlı bir marka olarak tanımlama çalışmasıdır.

Müşterinin markayla karşılaştığı her an ve kanaldır: reklam, web sitesi, ambalaj, çalışan, fatura ya da müşteri hizmetleri. Marka, temas noktalarının toplamıdır.

Yazı karakterlerinin seçimi ve kullanım düzenidir. Markanın sesi kadar karakterini de görünür kılar.

İnsanların neyi, neden, nasıl ve ne zaman satın aldığını inceleyen alandır. Etkili marka stratejileri tüketici davranışını anlamakla başlar.

Alt markaları ve ürünleri çatısı altında toplayan, güvenini onlara aktaran ana markadır.

Kurumun ulaşmak istediği gelecek resmini tarif eden, ekipleri ortak bir yöne bağlayan ifadedir.

Ürünün ötesinde belirli bir yaşam biçimini, değerleri ve estetiği temsil eden markadır.

Markanın zihindeki yerini, değişen pazar ya da hedef kitle koşullarına göre bilinçli olarak değiştirmektir. Çoğu zaman rebrandingden önce gelir.